8 nguyên nhân khiến trẻ chậm nói mẹ cần biết ngay

Trẻ chậm nói do nhiều nguyên nhân, có thể do có vấn đề ở cơ quan phát âm hay do sự tác động của các yếu tố tâm lý, giáo dục gây rối loạn ngôn ngữ ở trẻ.

8 nguyên nhân khiến trẻ chậm nói mẹ cần biết ngay

1. Cho trẻ tiếp xúc với tivi, điện thoại quá sớm

Cuộc sống bộn bề với biết bao lo toan của cuộc sống, nỗi lo cơm áo gạo tiền thường trực khiến không ít cha mẹ thiếu quan tâm, chăm sóc con cái.

Khi trẻ quấy khóc, lười ăn, biện pháp hữu hiệu nhất được nhiều người áp dụng là cho con xem tivi, điện thoại. Hay có những gia đình, thay vì quây quần trò chuyện với nhau sau một ngày dài thì mỗi thành viên lại ngồi riêng một chỗ và thỏa mãn cùng chiếc điện thoại thân yêu.

Chính những điều này đã dẫn đến tình trạng chậm nói, gia tăng xu hướng bạo lực, ích kỷ… ở trẻ em và thanh thiếu niên. Ngoài ra, có trẻ do được gia đình quá nuông chiều, thích gì có nấy sau một thời gian cũng sinh ra tâm lý ỷ lại, lười biếng, không biết lắng nghe, quan tâm người khác. Hệ quả là chỉ thích sống theo ý mình, ngôn từ bị giới hạn.

2. Trẻ ít được tiếp xúc với môi trường bên ngoài

Không ai quan tâm, lo lắng cho con cái hơn cha mẹ. Thế nhưng, đôi khi chính sự bao bọc quá mức đó đã vô tình hạn chế khả năng phát triển của con. Thay vì hạn chế cho trẻ ra ngoài chơi, quát mắng nếu trẻ đi chân đất, hãy để trẻ tự do khám phá thế giới xung quanh mình, tìm tòi và học hỏi mọi thứ. Ngôn ngữ không tự nhiên sinh ra mà cần một quá trình trau dồi và phát triển.

3. Khiếm khuyết cơ quan trong vòm miệng

Chậm nói là sự chậm trễ trong việc phát triển hoặc sử dụng các kỹ năng tạo ra lời nói. Lời nói khác với ngôn ngữ, nói là sự biểu hiện bằng lời của ngôn ngữ và là quá trình bao gồm phát âm để tạo ra âm thanh và lời nói. Do đó, nếu gặp vấn đề về các cơ quan tạo ra lời nói như dây thanh âm, lưỡi, miệng… trẻ sẽ chậm biết nói hoặc khó khăn khi phát âm.

Những bệnh lý có thể khiến trẻ chậm nói như:

  • Hở hàm ếch, hở môi
  • Dính thắng lưỡi

Nhìn chung, những nguyên nhân khiến trẻ chậm nói liên quan đến vòm miệng có thể khắc phục bằng các tiểu phẫu đơn giản, ít xâm lấn. Sau khi loại bỏ dị vật và các yếu tố cản trở việc học nói, kết hợp can thiệp tích cực, khả năng ngôn ngữ của trẻ sẽ cải thiện sau 3-6 tháng.

4. Vấn đề về thính lực

Nguyên nhân khiến trẻ chậm nói có thể đến từ các vấn đề về thính giác. Thông thường, sau khi loại bỏ các nguyên nhân cơ bản và nghi ngờ sự chậm trễ trong lời nói ở trẻ không phải do rối loạn, các bác sĩ thường chỉ định kiểm tra thính giác của trẻ.

Trên thực tế, không loại trừ khả năng trẻ nghe kém, thậm chí mất thính giác là thủ phạm khiến trẻ chậm nói nhưng rất khó được phát hiện. Ngoài ra, nhiễm trùng tai mãn tính cũng ảnh hưởng đến thính giác và khiến lời nói bị bóp méo, sai lệch dẫn đến việc khó hình thành từ ngữ.

5. Các bệnh lý về não và thần kinh

Chấn thương sọ não, bại não hay loạn dưỡng cơ là những bệnh lý có thể ảnh hưởng đến các vùng não đảm nhiệm chức năng nói và tiếp nhận ngôn ngữ. Do đó, trẻ cần được chụp X quang, CT não để chắc chắn sự chậm trễ trong lời nói không phải do các nguyên nhân này.

6. Cú shock tâm lý

Trẻ em là đối tượng rất dễ nhạy cảm với các yếu tố xung quanh như tác động của gia đình, môi trường sống. Bố mẹ ly thân, thường xuyên xảy ra xung đột, tai nạn đều có thể gây ra những cú shock tâm lý cho trẻ. Lâu dần, trẻ sẽ có xu hướng thu mình, không muốn giao tiếp và bày tỏ nhu cầu của bản thân, dẫn đến vốn từ ít và thiếu hiểu biết về thế giới xung quanh

7. Trẻ sinh non

Không có một bằng chứng cụ thể nào về việc trẻ sinh non sẽ bị chậm nói nhiều hơn trẻ thường. Tuy nhiên, cũng không thể loại trừ nguyên nhân này hoàn toàn bởi trên thực tế, vì sinh thiếu tháng nên những trẻ này thường có hệ miễn dịch kém, các cơ quan chưa hoàn thiện đầy đủ.

8. Trẻ chậm nói do tự kỷ

Tự kỷ là một loạt các rối loạn thần kinh và phát triển ngay từ khi còn nhỏ. Hội chứng này đặc trưng ở 3 khía cạnh: suy giảm giao tiếp, hạn chế tương tác xã hội và có hành vi bất thường. Chậm nói là một dấu hiệu điển hình của trẻ tự kỷ. Tuy nhiên, không phải trẻ chậm nói nào cũng bị tự kỷ.

* Những bí quyết giúp trẻ học nói nhanh hơn:

– Các bậc phụ huynh nên dành nhiều thời gian để trò chuyện với con, trò chuyện thường xuyên là cách giúp bé phát triển ngôn ngữ tốt nhất. Thậm chí, các bậc phụ huynh cũng nên trò chuyện với con ngay từ trong bụng mẹ, để khi chào đời, trẻ cũng có thể nhận ra giọng của ba mẹ và phát triển khả năng ngôn ngữ tốt hơn.

– Đọc truyện, hát và kể cho trẻ nghe những câu chuyện nhỏ ngay khi trẻ còn nhỏ, thậm chí là 3-4 tháng tuổi để trẻ phát triển khả năng ngôn ngữ của mình.

– Chỉ cho trẻ những đồ vật xung quanh trẻ và dạy trẻ biết cách gọi tên để làm phong phú thêm khả năng ngôn từ cho trẻ. Hãy huy động tất cả giác quan của trẻ trong vấn đề dạy nói để làm sao trẻ vừa nghe, thấy, làm, tiếp xúc sẽ học nói nhanh hơn.

– Tập cho trẻ nói lên nhu cầu của mình. Nhiều cha mẹ thấy con khóc đòi chỉ trỏ ư ư thì nhanh tay đáp ứng liền yêu cầu của trẻ. Như vậy sẽ làm cho trẻ càng lười tập nói hơn. Hãy tập cho trẻ thói quen nói lên nhu cầu của mình để trẻ nói được nhiều và nhanh hơn.

– Nhiều cha mẹ vì khá bận rộn và cũng có người có quan niệm sai lầm rằng cho con xem tivi cũng là cách giúp trẻ học nói. Tuy nhiên, việc xem tivi hoàn toàn không có sự tương tác. Muốn trẻ học nói nhanh thì cần phải có sự tương tác hai chiều để trẻ phát triển ngôn ngữ tốt hơn.

– Nếu cha mẹ không có thời gian chăm sóc con cái, có thể gửi bé đến nhà trẻ. Môi trường nhà trẻ có cô giáo và các bạn sẽ là nơi giúp phát triển khả năng tư duy ngôn ngữ cho trẻ